16 października 1978 roku z komina na dachu Kaplicy Sykstyńskiej uniósł się biały dym, który oznajmił wybór nowego papieża. O godzinie 18:44 kardynał Pericle Felici publicznie ogłosił: Annuntio vobis gaudium magnum — Habemus Papam. Nowym biskupem Rzymu został kardynał Karol Wojtyła, który przyjął imię Jan Paweł II i stał się pierwszym papieżem spoza Włoch od 455 lat.
Jak przebiegało konklawe i ogłoszenie wyniku?
Konklawe zakończyło się w ósmym głosowaniu, po którym biały dym pojawił się nad Kaplicą Sykstyńską o godzinie 18:18. Formalne ogłoszenie wyboru nastąpiło kilkadziesiąt minut później, gdy kardynał Felici wypowiedział tradycyjne formuły. Wybrany miał wtedy 58 lat i był najmłodszym papieżem od 1864 roku.
Jakie przesłanie i działania towarzyszyły pontyfikatowi?
Pontyfikat Jana Pawła II został zainaugurowany mszą 22 października 1978 roku, podczas której papież wypowiedział wezwanie „Nie lękajcie się”. W kolejnych latach papież był aktywny w dialogu międzyreligijnym — odwiedzał wspólnoty protestanckie i żydowskie, w 1979 roku zainicjował dialog doktrynalny z patriarchą Konstantynopola, a w 1986 roku jako pierwszy papież odwiedził synagogę.
Jak wyglądały podróże i dokumenty papieskie?
Jan Paweł II zyskał miano papieża pielgrzyma. Odbył 104 zagraniczne pielgrzymki i odwiedził setki miast. Różne źródła podają, że odwiedził 129 lub 132 państwa; w czasie podróży przemierzył około 1,7 mln km i dotarł do miejsc dotkniętych ubóstwem oraz konfliktami. W ciągu pontyfikatu ogłosił 14 encyklik, 14 adhortacji, 11 konstytucji apostolskich i napisał 43 listy apostolskie.
Jakie najważniejsze wydarzenia i konsekwencje wiązały się z wyborem?
Wybór papieża Polaka miał znaczenie międzynarodowe i krajowe. Spotkania z politykami, w tym z prezydentem Ronaldem Reaganem, były postrzegane jako element oddziaływania na sytuację geopolityczną Związku Radzieckiego. Pierwsza pielgrzymka do Polski zapoczątkowała proces społecznych przemian w kraju. Pontyfikat trwał 27 lat; Jan Paweł II zmarł 2 kwietnia 2005 roku w Watykanie.
Czy pamięć o wyborze jest pielęgnowana w Polsce?
Rocznica wyboru Karola Wojtyły jest obchodzona corocznie. Wiele parafii i samorządów organizuje lokalne upamiętnienia; na przykład w 2024 roku w Powiecie Włoszczowskim przedstawiciele władz złożyli kwiaty przed pomnikiem papieża. W Polsce obchodzony jest także Dzień Papieski — przypadający w niedzielę poprzedzającą rocznicę wyboru — podczas którego prowadzona jest zbiórka na stypendia dla zdolnej, pochodzącej z ubogich rodzin młodzieży. W jednej z ostatnich zbiórek 3,5 tysiąca wolontariuszy pozyskało ponad 1,462 mln zł, dodatkowo zebrano 48 539 zł przez SMS i około 108 000 zł przez platformę e-zbiorka.pl; program stypendialny obejmuje około 2 000 beneficjentów — 1 100 uczniów i 900 studentów.
Wybór Jana Pawła II 16 października 1978 roku pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń współczesnej historii Kościoła i Polski.
