Polsko-peruwiański zespół archeologów przeprowadził na przełomie lipca i sierpnia badania na wschodnich stokach Andów w okolicach Machu Picchu. Prace objęły zbocze góry Yanantin i obszar przy murze Mandor. W trudnej, gęstej selwie badacze zidentyfikowali sieć dawnych traktów, tarasów, platform oraz okrągłych struktur, które były niewidoczne przy tradycyjnym rozpoznaniu terenowym.
Gdzie zlokalizowano odkrycia?
Nowe elementy znaleziono na wysokościach rzędu 2000–2700 m n.p.m. na zboczach Yanantin, położonych naprzeciw Llaqta de Machu Picchu. Teren charakteryzuje bardzo stroma topografia i zwarta roślinność tropikalna. Dr Bartłomiej Ćmielewski z Politechniki Wrocławskiej relacjonował, że pokonanie 250 metrów z maczetą zajmowało zespołowi około trzech godzin, co obrazuje skalę trudności prac terenowych.
Jak użyto technologii LiDAR?
Badacze zastosowali skanowanie laserowe LiDAR zamontowane na dronie, które rejestruje impulsy odbijające się od koron drzew i od podłoża. Po odfiltrowaniu roślinności otrzymano szczegółowy model terenu, na którym uwidoczniły się regularne linie i formy. Pierwsze analizy ujawniły wąskie, zygzakowate ścieżki — jedną z nich, o szerokości poniżej metra, rozpoznali miejscowi — oraz odcinki szerszych traktów, w tym fragment o szerokości około dwóch metrów w rejonie muru Mandor. Zidentyfikowano ponad 2,5 km dróg prekolumbijskich, a najdłuższy czytelny odcinek ma co najmniej 1,2 km.
Co wynika z odkrycia dla badań nad Machu Picchu?
Charakter przebiegu części traktów jest zgodny z rozwiązaniami znanymi z infrastruktury inkaskiej, ale naukowcy zaznaczają, że pochodzenie dróg nie zostało jednoznacznie określone. Drogi mogły powstać przed okresem inkaskim i być później przebudowywane lub użytkowane w różnych fazach. Odkrycie zmienia dotychczasowy obraz zagospodarowania terenu wokół Llaqta de Machu Picchu, pokazując istotne przekształcenia także po drugiej stronie rzeki Urubamba.
Badania prowadziło Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z lokalną Regionalną Dyrekcją Kultury w Cuzco i Narodowym Parkiem Archeologicznym Sanktuarium Machu Picchu. W pracach udział wzięli między innymi dr Jan Kłaput, dr inż. Bartłomiej Ćmielewski, dr Paweł Dąbek oraz peruwiański archeolog Jeff Rocky Contreras Soto. Nadzór terenowy sprawował dr Nino del Solar Velarde, a finansowanie zapewnił Uniwersytet Warszawski.
Trwają obecnie ustalenia z Dirección Desconcentrada de Cultura dotyczące ram współpracy na najbliższe lata. Zespół planuje kontynuować rozpoznanie lidarowe, rozszerzyć obszar lotów i wystąpić o pozwolenia na punktowe odsłonięcia odkrytych dróg. Dokładna lokalizacja znalezisk nie jest ujawniana w celu ochrony zabytków przed niekontrolowanymi poszukiwaniami.
Wstępny etap analiz zakończył się zidentyfikowaniem ważnych elementów krajobrazu kulturowego; kolejne etapy badań mają doprecyzować datowanie i funkcje odkrytych struktur.
