W projekcie budżetu na 2027 rok, opublikowanym przez Ministerstwo Finansów i przekazanym do Rady Dialogu Społecznego, zapisano na Fundusz Kościelny 283 mln 560 tys. zł. Kwota ta jest wyższa o 11 mln zł względem zapisów na 2026 rok. Jednocześnie rządowa inicjatywa mająca znosić Fundusz Kościelny nie postępuje; nad sprawą formalnie pracuje zespół międzyresortowy kierowany przez Władysława Kosiniaka-Kamysza.
Dlaczego wydatki na Fundusz rosną?
W projekcie budżetowym wskazano zwiększenie wydatków względem roku poprzedniego. Głównym składnikiem kosztów są składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne osób duchownych. Raport Najwyższej Izby Kontroli pokazuje, że większość wydatków Funduszu trafia na ten cel, co wpływa na coroczne zwiększenia zapisu w budżecie.
Kto prowadzi prace nad likwidacją Funduszu i dlaczego bez postępu?
Decyzję o rozważeniu likwidacji wpisano w program koalicyjny jako jedno z pierwszych działań nowego rządu. Zadanie powierzono specjalnemu zespołowi międzyresortowemu, którego przewodniczy lider PSL. Rozmówcy z kręgów koalicyjnych oceniają jednak, że wypracowanie rządowego projektu, który trafiłby do Sejmu, jest mało prawdopodobne. W odpowiedzi na tę sytuację posłowie Lewicy zapowiedzieli przygotowanie własnego projektu poselskiego.
Na co wydawano środki z Funduszu w ostatnich latach?
NIK ustaliła konkretne przeznaczenie środków z Funduszu Kościelnego za lata 2021–2023. Z kwoty 618 433 000 zł wydano przede wszystkim 585 265 000 zł na opłacanie składek społecznych i zdrowotnych duchownych. Ponadto 31 728 000 zł przeznaczono na konserwacje i remonty obiektów sakralnych o wartości zabytkowej, a 1 439 000 zł na wspomaganie działalności charytatywno-opiekuńczej prowadzonej przez związki wyznaniowe.
Co wynika to dla budżetu i świadczeń emerytalnych?
Fundusz Kościelny powstał na mocy ustawy z 20 marca 1950 r. jako forma rekompensaty za przejęte przez państwo nieruchomości ziemskie. Obecnie około 95 proc. wydatków Funduszu trafia na składki emerytalno-rentowe duchownych. W projekcie budżetu na 2027 r. zapisanie większej kwoty oznacza utrzymanie tej praktyki finansowania składek z budżetu państwa.
Projekt budżetu na 2027 r. został przyjęty przez rząd na dodatkowym posiedzeniu i przekazany do konsultacji. Lewica zapowiedziała zgłoszenie własnego projektu poselskiego w sprawie likwidacji Funduszu.
W 2027 r. w rejestrze budżetowym widnieje więc 283 560 000 zł przeznaczone na Fundusz Kościelny.
