W dniach związanych z Uroczystością Wszystkich Świętych w wielu miastach wolontariusze, artyści i samorządowcy prowadzili kwesty na rzecz konserwacji zabytkowych nekropolii oraz działalności hospicyjnej. Na Cmentarzu Stare Powązki w Warszawie zorganizowano 52. kwestę, a na krakowskim Cmentarzu Rakowickim odbyła się 46. kwesta. Zbierano środki przy głównych alejach i przy wybranych grobach, angażując lokalne stowarzyszenia i znane postaci.
Gdzie i kto kwestował?
W Warszawie przy puszkach pojawili się między innymi artyści zespołu Mazowsze, aktor Artur Barciś oraz muzyk Jan Emil Młynarski. Wśród rozpoznawalnych osób na Starych Powązkach byli także Karol Strasburger, Beata Tadla, Olgierd Łukaszewicz i Bożena Stachura. W Krakowie w kwestę zaangażowali się m.in. aktorka Anna Dymna, prezydent Krakowa Łukasz Gibała, Dorota Segda i Mateusz Janicki.
Na co przeznaczane były zebrane środki?
Zebrane datki przeznaczane są przede wszystkim na ochronę i renowację zabytkowych nagrobków oraz miejsc pamięci. W Szczecinie część środków zasiliła prace konserwatorskie — w tym renowację nagrobka rodziny Korthaus — oraz działalność hospicyjną. Fundacje i stowarzyszenia wskazywały konkretne cele: odnowienie grobów wskazanych osób, zabezpieczenie kompozycji nagrobnych i drobne prace porządkowe w lapidariach.
Jak długa jest tradycja i jaki ma charakter?
Powązkowa kwesta ma długą historię: pierwsza zbiórka odbyła się w 1974 r. z inicjatywy Jerzego Waldorffa. W 2024 r. tradycja ta została wpisana na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. W Krakowie kwestowanie prowadzone jest od wielu lat przez Obywatelski Komitet Ratowania Krakowa; aktorka Anna Dymna uczestniczy w zbiórce od ponad czterech dekad.
Czy kwestie wspierały inne cele społeczne?
Oprócz prac konserwatorskich część zbiórek miała charakter charytatywny. W Łodzi wieloletnia kwesta na rzecz Starego Cmentarza doprowadziła w ciągu ponad trzydziestu lat do zebrania ponad 2 mln zł i odrestaurowania 222 nagrobków. W Rzeszowie stowarzyszenie działało przy odnowieniu już 118 zabytkowych nagrobków. Rzeszowskie i ogólnokrajowe kwesty przeznaczały też środki na pomoc dla osób bezdomnych oraz na rozbudowę placówek hospicyjnych.
W 2023 r. w Gliwicach uruchomiono bezpłatną komunikację miejską 1 listopada i linie specjalne, a w rejonach nekropolii wprowadzano tymczasowe zmiany organizacji ruchu — praktyki tego typu były stosowane, by ułatwić dojazd i zwiększyć bezpieczeństwo przy cmentarzach.
W ubiegłym roku podczas kwestowania na Starych Powązkach zebrano ponad 270 tys. zł.
