Polscy badacze zaproponowali krótką wersję Skali Samotności UCLA składającą się z czterech stwierdzeń. Publikacja ukazała się w czasopiśmie Health Psychology Report, a w zespole badawczym znaleźli się naukowcy z Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Uniwersytetu Warszawskiego, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Wyższej Szkoły Biznesu - National Louis University w Nowym Sączu oraz Uniwersytetu Łódzkiego.
Co mierzy skrócona skala?
Nowa wersja narzędzia mierzy ogólne poczucie samotności, rozumiane jako rozbieżność między potrzebą bliskości a jej zaspokojeniem. Do ostatecznego zestawu trafiły cztery stwierdzenia: „Brakuje mi towarzystwa”, „Już nie jestem dla nikogo bliską osobą”, „Czuję się opuszczony/a” oraz „Czuję się odizolowany/a od innych”. Odpowiedzi układają się na czterostopniowej skali częstotliwości: „nigdy”, „rzadko”, „czasami” i „często”.
Jak przebiegały badania walidacyjne?
W pierwszym etapie badania prowadzono online od maja 2025 do lutego 2026 roku na grupie 3477 osób. Średnia wieku uczestników wynosiła około 26 lat, a kobiety stanowiły 71,5% próby. Badacze porównali 39 różnych zestawów stwierdzeń wybranych z pełnej, dwudziestopunktowej polskiej adaptacji skali, aby ocenić spójność i trafność poszczególnych kombinacji.
Wybrany czteroelementowy zestaw sprawdzono w niezależnej próbie 653 osób w okresie od kwietnia do maja 2026 roku. W tej grupie średnia wieku wynosiła około 35 lat, a odsetek kobiet osiągnął 60,2%. Analizy potwierdziły, że wybrane stwierdzenia tworzą spójną skalę i że każde z nich istotnie wiąże się z ogólnym poczuciem samotności.
Jak interpretować wyniki i gdzie stosować narzędzie?
Wynik skali oblicza się jako sumę punktów z czterech pozycji; odpowiedzi punktuje się od 1 do 4, co daje zakres od 4–16. Im wyższy wynik, tym silniejsze poczucie samotności. Autorzy wskazują, że krótsze narzędzia sprawdzają się w badaniach obejmujących dużą liczbę uczestników lub w sytuacjach, gdy stosuje się wiele kwestionariuszy naraz, ponieważ skracają czas wypełniania przy zachowaniu właściwości pomiarowych.
Pełna polska adaptacja z 2018 roku obejmuje 20 stwierdzeń i pozwala wyróżniać trzy wymiary samotności: związane z bliskimi relacjami, kontaktem społecznym oraz przynależnością do grupy. Skrócona wersja daje jedynie jeden ogólny wynik, co ogranicza możliwość analiz wielowymiarowych.
Jakie są ograniczenia i dalsze potrzeby badawcze?
Autorzy podkreślają potrzebę dodatkowych badań, które sprawdzą, czy narzędzie działa jednakowo w różnych grupach demograficznych oraz czy wykazuje stabilność w pomiarze powtórzonym u tych samych osób. Zauważają też, że skrócenie skali zmienia zakres uzyskiwanych informacji i może nie wychwytywać specyficznych aspektów samotności, dostępnych w dłuższej wersji.
Ostatni etap publikacji kończy się stwierdzeniem, że czteropunktowa wersja stanowi przydatne uzupełnienie metodologiczne dla badań populacyjnych i projektów o ograniczonym czasie na wypełnianie kwestionariuszy.
