Ponad 5 mln osób z orzeczoną niepełnosprawnością mieszka w Polsce i otrzymuje SMS-y ostrzegawcze wysyłane przez Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Fundacja Avalon oraz przedstawiciele środowisk osób z niepełnosprawnościami zgłaszają problemy z formą i treścią tych komunikatów. Krytykowany jest zwłaszcza język specjalistyczny oraz brak konkretnych wskazań, co zrobić po otrzymaniu alertu. RCB odpowiedziało, że prowadzi rozmowy z przedstawicielami środowisk potrzebujących szczególnej pomocy i analizuje formę komunikatów.
Jakie bariery wskazują osoby z niepełnosprawnościami?
Dyrektor Działu Dostępności Fundacji Avalon, Ewa Lefik-Babiasz, zwraca uwagę na pojęcia abstrakcyjne w komunikatach, na przykład „sytuacja jest monitorowana” czy „w przestrzeni RP”. Terminologia taka może być niezrozumiała dla osób z trudnościami poznawczymi. Komunikaty polecające „znalezienie bezpiecznego miejsca” budzą obawy u osób poruszających się za pomocą sprzętu medycznego, jeśli nie ma informacji o dostępności schronień czy drodze do nich.
Osoby głuche również wskazują brak informacji o zakończeniu komunikatu. Gdy alerty dotyczą ćwiczeń syren lub są odwoływane w krótkim czasie, brak jasnego komunikatu o nieaktualności może powodować niepewność. W czasie powodzi zgłaszano także problemy z koordynacją działań i barierami w komunikacji w języku migowym.
Co robi RCB i jakie rozwiązania są rozważane?
RCB poinformowało o rozpoczęciu rozmów ze środowiskami osób potrzebujących szczególnej pomocy oraz o zebraniu rekomendacji od przedstawicieli osób głuchych. Zapowiedziano kolejne spotkania poświęcone dostosowaniu sposobu komunikowania zagrożeń do potrzeb różnych grup odbiorców. RCB deklaruje także analizę sposobu formułowania komunikatów pod kątem czytelności i dostępności.
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji pracuje nad wdrożeniem technologii Cell Broadcast, która ma pozwolić na przesyłanie komunikatów do telefonów tak, by urządzenie wibrowało i wydawało sygnał dźwiękowy nawet w stanie wyciszenia. RCB i MSWiA nie podały w komunikacie daty wdrożenia tej technologii.
Gdzie znaleźć obowiązujące instrukcje i jakie konkretne informacje są dostępne?
MSWiA opublikowało instrukcję reagowania na wypadek zagrożenia atakiem z powietrza opracowaną we współpracy ze strażakami PSP. Instrukcja opisuje rozpoznawanie sygnału alarmowego, wybór miejsca schronienia w budynku i zasady postępowania na zewnątrz. Dokument ma 12 stron i zawiera praktyczne wskazówki, w tym zalecenie zabrania niezbędnych leków oraz korzystania ze schodów zamiast windy.
Materiały informacyjne publikują też samorządy, które opisują skalę alertów obowiązujących w kraju i podstawowe zachowania po usłyszeniu syreny. Dostępne są pliki do pobrania z lokalnych stron gminnych oraz wskazanie zasobów takich jak gdziesieukryc.pl. Eksperci i organizacje postulują wcześniejsze udostępnienie informacji o tym, które miejsca schronienia są dostępne dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności oraz wprowadzenie możliwości zgłaszania potrzeby asysty.
Sygnał alarmowy określony w oficjalnych materiałach to modulowany dźwięk trwający 3 minuty.
