| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Henryk Altman |
| Urodzenie | 19 lipca 1897, Warszawa |
| Śmierć | 26 lipca 1974, Warszawa |
| Zawód | działacz polityczny, prawnik, publicysta, historyk, archiwista, dyplomata |
| Partie | PPS‑Lewica, KPP, PPR, PZPR |
| Najważniejsze stanowiska | Sekretarz generalny Związku Zawodowego Pracowników Handlowych i Biurowych (1921); sekretarz generalny Związku Zawodowego Nauczycieli Średnich Szkół Żydowskich (1925–1939); dyrektor naczelny Archiwów Państwowych (1952–1965) |
| Odznaczenia | Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski; Order Sztandaru Pracy I i II klasy; Order Krzyża Grunwaldu II klasy; Medal 10‑lecia Polski Ludowej |
Henryk Altman był polskim działaczem lewicowym i archiwistą, znanym z pracy w związkach zawodowych oraz z funkcji kierowniczych w administracji państwowej. Pełnił m.in. funkcję kierowniczą w Resorcie Pracy PKWN i przez ponad dekadę stał na czele Archiwów Państwowych.
Jak wyglądały wczesne lata i początki działalności?
Urodził się w Warszawie jako syn inżyniera chemika Chaima. Od młodości angażował się w ruch socjalistyczny; od 1912 należał do Organizacji Młodzieży Socjalistycznej „Młot”, a od 1913 do PPS‑Lewicy. W czasie I wojny światowej organizował Koło Akademickie PPS‑Lewicy, współpracował z pismem „Głos Robotniczy” i działał w Międzypartyjnej Radzie Robotniczej.
Pod koniec 1917 został aresztowany przez władze niemieckie i przebywał w więzieniu w Warszawie i Modlinie do 10 listopada 1918. Po uwolnieniu uczestniczył w tworzeniu warszawskiej Rady Delegatów Robotniczych i w I Zjeździe Komunistycznej Partii Robotniczej Polski w grudniu 1918.
Jak rozwijała się jego kariera zawodowa i polityczna?
W 1923 ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim oraz Wyższą Szkołę Dziennikarską. W 1921 został sekretarzem generalnym Związku Zawodowego Pracowników Handlowych i Biurowych. Od 1925 do 1939 pełnił funkcję sekretarza generalnego Związku Zawodowego Nauczycieli Średnich Szkół Żydowskich.
Był członkiem struktur KPP, działał w Centralnym Wydziale Zawodowym i Centralnym Wydziale Inteligenckim KC KPP. W 1932 uczestniczył w kongresie Międzynarodówki Pracowników Oświatowych w Paryżu, gdzie wszedł w skład Komitetu Wykonawczego tej organizacji.
Co robił podczas II wojny światowej i po jej zakończeniu?
Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 przebywał na Wołyniu, a po 22 czerwca 1941 został ewakuowany w głąb ZSRR i pracował jako nauczyciel. W październiku 1943 objął stanowisko naczelnika Wydziału Wydawniczego w Komitecie do Spraw Dzieci Polskich przy ZPP.
W lipcu 1944 pracował w Chełmie, a następnie w Lublinie jako kierownik Departamentu Ubezpieczeń Społecznych oraz Pracy w Resorcie Pracy i Opieki Społecznej PKWN. W latach 1945–1951 był delegatem w Radzie Administracyjnej Międzynarodowego Biura Pracy i członkiem delegacji na Zgromadzenie Ogólne ONZ.
Jak wyglądała praca w archiwistyce i działalność naukowa?
W sierpniu 1952 objął stanowisko dyrektora naczelnego Archiwów Państwowych, które sprawował do 1965 roku. Był członkiem rady naukowej Instytutu Historii PAN oraz zakładów badawczych zajmujących się historią partii i stosunków polsko‑radzieckich.
Był autorem haseł w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego. Jego praca łączyła doświadczenie administracyjne z aktywnością publicystyczną i badawczą.
Jakie miało miejsce jego życie prywatne i pochówek?
W 1919 poślubił Esterę (Edwardę) z d. Szafran, która także była działaczką KPP i MOPR. Zmarł w Warszawie 26 lipca 1974.
Został pochowany na wojskowych Powązkach w Warszawie, w kwaterze 33C‑4‑2.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał m.in. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Order Sztandaru Pracy I i II klasy oraz Order Krzyża Grunwaldu II klasy. Otrzymał także Medal 10‑lecia Polski Ludowej.