Nocne alerty Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, wysyłane w związku z atakami z powietrza w rejonie przygranicznym, nakazują udanie się w „bezpieczne miejsce”. Komunikaty trafiły m.in. do odbiorców w województwach lubelskim i podkarpackim w nocy 12–13 września 2026 r. Specjaliści od ochrony ludności wskazują, jakie obiekty i jakie rozwiązania najlepiej spełniają to kryterium.
Gdzie znaleźć najbliższe schronienie?
Dostęp do wykazu punktów schronienia zapewnia aplikacja Gdzie się ukryć (gdziesieukryc.pl). Narzędzie zastąpiło działającą wcześniej aplikację „Schrony” i pokazuje najbliższe miejsca schronienia oraz trasę do nich. Po pobraniu danych aplikacja może działać bez dostępu do internetu. W czerwcu baza obejmowała 83 tys. punktów, które łącznie mogłyby pomieścić około 24 mln osób. W katalogu znajdują się przejścia podziemne, stacje metra, tunele, podziemne garaże oraz piwnice. Punkty są weryfikowane przez Państwową Straż Pożarną i inne organy odpowiedzialne za ochronę ludności.
Co w budynku uznaje się za „bezpieczne miejsce”?
W pierwszej kolejności eksperci wymieniają piwnice jako dobre schronienie. W budynkach bez piwnic najbezpieczniejszym wyborem jest obszar przy najgrubszej ścianie konstrukcyjnej, a nie ściana działowa, która łatwiej może ulec zniszczeniu. Jako szczególnie odporne na obciążenia wskazywane są szkoły z lat 60. zwane „tysiąclatkami” — mają solidne podpiwniczenie i grube płyty żelbetowe. W starych budynkach dachy z żwirową podsypką mogą częściowo amortyzować uderzenia.
Jak przygotować piwnicę i co w niej zapewnić?
Specjaliści zalecają, by piwnice przeznaczone do schronienia miały co najmniej dwa alternatywne wyjścia, tak aby drogę ucieczki nie zablokował zawalony fragment budynku. W zabudowie wielorodzinnej stosuje się łączenie przejść między piwnicami i zamykanie ich drzwiami, co ułatwia dostęp po ogłoszeniu alarmu. W miejscach schronienia trzeba zapewnić proste rozwiązania higieniczno-sanitarne — worek, wiadro i wydzielony kącik do załatwiania potrzeb. Eksperci zwracają uwagę, że brak wody jest poważniejszym problemem niż niewielki zapas jedzenia; bez jedzenia zwykle wytrzymuje się pięć–sześć godzin.
Co robić w samochodzie i na wsi?
W trakcie jazdy otrzymanie alertu o zagrożeniu z powietrza nie powinno skłaniać do kontynuowania podróży. W obszarze zurbanizowanym służby rekomendują zatrzymanie samochodu w miejscu, które nie stwarza dodatkowego zagrożenia, i udanie się do ogólnodostępnego schronienia. Poza miastem wskazane jest jak najszybsze oddalenie się od jezdni i zabudowań, które mogą stać się celem — odłamki z uderzenia potrafią być niebezpieczne na znacznej odległości. W sytuacji bez możliwości dotarcia do budynku użytecznym może być zagłębienie terenu, na przykład rów odwadniający.
Alerty RCB nadawane były w nocy 12/13 września 2026 r.; jeden z komunikatów o zagrożeniu dla części Lubelszczyzny został odwołany około godziny 5:04.
