Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN to instytucja poświęcona dziejom Żydów na ziemiach Rzeczypospolitej i w jej historycznych granicach. Znajduje się w dzielnicy Muranów w Warszawie. W odróżnieniu od instytucji koncentrujących się przede wszystkim na Zagładzie, placówka prezentuje także wkład społeczności żydowskiej w kulturę, naukę i gospodarkę Polski.
Jak powstała idea Muzeum?
Koncepcja dużej placówki poświęconej historii polskich Żydów zrodziła się w 1993 roku w środowisku Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Miasto przekazało działkę pod budowę w 1995 roku, a instytucja powstała na mocy umowy podpisanej 25 stycznia 2005 roku przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, samorząd m.st. Warszawy oraz Stowarzyszenie.
Przy tworzeniu Muzeum działał Komitet Budowy z udziałem postaci publicznych i kulturalnych, wśród których znaleźli się m.in. Władysław Bartoszewski, Marek Edelman, Bronisław Geremek i Andrzej Wajda. Patronat nad projektem objął prezydent Aleksander Kwaśniewski, a międzynarodowy komitet honorowy kierował Szimon Peres.
Jak zaprojektowano i wzniesiono gmach muzeum?
Ogłoszony w 2005 roku międzynarodowy konkurs architektoniczny przyciągnął 245 zgłoszeń z 36 państw. Jury wyłoniło 11 projektów zakwalifikowanych do oceny, w tym prace autorów takich jak David Chipperfield, Daniel Libeskind czy Peter Eisenman. Konkurs wygrał zespół Lahdelma & Mahlamäki pod kierownictwem Rainerа Mahlamäkiego.
Budowę realizowano w latach 2009–2013 z udziałem polskiego partnera projektowego Kuryłowicz & Associates i generalnego wykonawcy Polimex-Mostostal. Akt erekcyjny został podpisany 26 czerwca 2007 roku, a budynek udostępniono publiczności 19 kwietnia 2013 roku. Pozwolenie na użytkowanie poziomu -2, gdzie znajduje się wystawa stała, uzyskano 13 grudnia 2013 roku.
Projekt i wykonanie gmachu przyniosły nagrody architektoniczne, w tym nagrodę Chicago Athenaeum (2008) oraz wyróżnienia krajowe i międzynarodowe. W 2016 roku Muzeum otrzymało tytuł Europejskiego Muzeum Roku.
Czym zajmuje się wystawa stała?
Wystawa stała przedstawia historię Żydów polskich od około 960 roku aż po współczesność. Ekspozycja pod tytułem "1000 lat historii Żydów polskich" została oficjalnie otwarta 28 października 2014 roku podczas ceremonii z udziałem prezydentów Polski i Izraela oraz przedstawicieli rządu i władz miasta. Muzeum łączy narrację o życiu społecznym i kulturalnym z pamięcią o tragicznych wydarzeniach, przy czym główny nacisk położono na długą historię obecności i wkładu Żydów w polskie życie publiczne.
Jak finansowano budowę i działalność Muzeum?
Całkowity koszt budowy gmachu, wyposażenia i wykonania wystawy stałej wyniósł około 320 milionów złotych. Projekt zrealizowano w modelu partnerstwa publiczno-prywatnego: środki przekazywały państwo (Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego), samorząd m.st. Warszawy oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny.
Stowarzyszenie zebrało fundusze od ponad 500 darczyńców na sumę 140 milionów złotych przeznaczonych głównie na wystawę stałą oraz kolejne 20 milionów złotych na działalność muzeum. Do największych indywidualnych darczyńców należeli Jan Kulczyk z darowizną 20 milionów złotych oraz Tad Taube z wpłatą 7 milionów dolarów za pośrednictwem fundacji. Finansowanie publiczne objęło także program wieloletni rządu wspierający budowę i następnie bieżącą działalność placówki; w pierwszym roku wystawę obejrzało 350 tysięcy osób, z czego 86% stanowili Polacy.
Informacje praktyczne
- Adres: Mordechaja Anielewicza 6, 00-157 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, śr–pt, nd 10:00–18:00, sob 10:00–20:00
- Telefon: +48224710301
- Strona internetowa: polin.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (21 169 opinii)
