Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie gromadzi zbiory związane z kulturami krajów azjatyckich oraz regionu Pacyfiku. Instytucja działa w dwóch zabytkowych, dwupiętrowych budynkach dawnej rzeźni miejskiej oraz w częściach parterowych sąsiadującego budynku wielorodzinnego, gdzie mieszczą się sale ekspozycyjne, magazyny i pracownie.
Jak powstało muzeum?
Początek muzeum wiąże się z prywatną kolekcją Andrzeja Wawrzyniaka, zbiorem gromadzonym podczas jego pracy dyplomatycznej w Dżakarcie w latach 1961–1971. Kolekcja obejmowała około 3 tys. obiektów — broń, maski, tkaniny, rzeźby, obrazy, przedmioty codziennego użytku i lalki teatralne. Akt notarialny z 26 lutego 1973 przekazał tę kolekcję na rzecz państwa i zapoczątkował instytucję, która w 1976 roku uzyskała status samodzielnej jednostki pod nazwą Muzeum Azji i Pacyfiku.
Organem założycielskim instytucji byli początkowo Prezydent m.st. Warszawy oraz Ministerstwo Kultury i Sztuki; od 1999 roku fundatorem jest Samorząd Województwa Mazowieckiego. W 2017 roku sejmik województwa nadał muzeum imię Andrzeja Wawrzyniaka. Dyrektorem założycielem był Andrzej Wawrzyniak (1973–2013). Po nim kierownictwo objęła Joanna Wasilewska (2013–2023), a od 2023 roku funkcję p.o. dyrektora pełni Józef Zalewski.
Jakie są siedziby i ogrodowa Oaza Orientalna?
Pierwotne stałe siedziby muzeum to dwa bliźniacze budynki z połowy XIX wieku, zaprojektowane przez Piotra Frydrycha i pierwotnie związane z miejską rzeźnią. Zbiory długo pozostawały rozproszone, aż do zakończenia remontów pierwszego budynku w 1983 roku i drugiego w 1984 roku. W kolejnych latach muzeum pozyskało nową część wystawienniczą w budynku powstałym w ramach inwestycji rozpoczętej w 2006 roku i oddanej do użytku w 2013 roku; od 2014 roku w nowym obiekcie odbywają się wystawy czasowe, a w 2016 roku uruchomiono pierwszą część ekspozycji stałej.
Muzeum dysponuje także niewielkim terenem o charakterze ogrodowym, tzw. Oazą Orientalną. Głównym elementem ogrodu jest replika wietnamskiej pagody na pojedynczym filarze, wykonaną w 1988 roku przez rzemieślników z Wietnamu z okazji 15-lecia muzeum. Na terenie znajdują się ponadto nepalski dzwon świątynny ofiarowany przez Motilala Dugara, kamienna rzeźba Miłosza Płonki "Budda kreacyjny" oraz ceramiczne płaskorzeźby Pawła Wolańskiego z motywami chińskich smoków. Od 2000 roku w ogrodzie stoi drewniana altanka w stylu nawiązującym do chińskiej architektury. Ścianę jednego z budynków zdobi czarno-białe sgraffito "Jawajski teatr cieni" według projektu prof. Tytusa Sawickiego; kolejne fragmenty tego sgraffita wykonywane są corocznie od 2012 roku przez studentów ASP pod kierunkiem autora. Projekt z 2012 roku autorstwa Agaty Brzezińskiej składa się z części naziemnej i "wiszącej" umieszczonej bliżej ruchliwej trasy przy muzeum.
Co zawiera kolekcja i jakie wystawy są dostępne?
Założycielska kolekcja indonezyjska obejmowała bogaty zestaw eksponatów — białą broń, tkaniny, lalki teatralne, maski, instrumenty muzyczne oraz obrazy. Z czasem zbiory rozszerzyły się o materiały z regionów takich jak Mongolia, Indie, Nepal, Tybet, Wietnam, Birma, Laos, Chiny, Azja Środkowa (m.in. Uzbekistan, Tadżykistan, Turkmenistan, Kazachstan, Kirgistan), Afganistan, Papua-Nowa Gwinea i Vanuatu.
Muzeum gromadzi również prace polskich artystów inspirowanych Azją — w zbiorach znajdują się dzieła Andrzeja Strumiłły, Aleksandra Kobzdeja, Tadeusza Kulisiewicza, Romana Opałki i Stanisława Poznańskiego. Instytucja pełniła rolę mecenasa artystycznego; w latach 70. i 80. plakaty wystaw projektowali dla niej czołowi polscy graficy, a w kolejnych dekadach muzeum zamawiało medale pamiątkowe u uznanych twórców.
W 2016 roku otwarto wystawę stałą "Strefa Dźwięków", pokazującą 120 instrumentów muzycznych z różnych obszarów kulturowych, zaprezentowanych z kontekstem kulturowym za pomocą multimediów. W czerwcu 2022 roku udostępniono kolejną wystawę stałą "Podróże na wschód", eksponującą ponad 900 obiektów podzielonych na pięć stref: Azja południowo-zachodnia, Azja centralna, Mongolia, Indonezja oraz Strefa Dźwięków. W zbiorach indonezyjskich znajdują się między innymi maski, tradycyjna broń biała oraz modele statków wykonane z goździków, pochodzące z archipelagu składającego się z ponad 18 tys. wysp.
Jaką rolę odgrywa Biblioteka Azjatycka?
Biblioteka Azjatycka muzeum liczy ponad 14 000 woluminów. Zbiory obejmują publikacje naukowe dotyczące kultury materialnej i duchowej krajów Azji, Australii i Oceanii. Najstarsze druki pochodzą z XIX wieku i wiele z nich ma bogate ilustracje. Biblioteka gromadzi katalogi muzealne z międzynarodowej współpracy, czasopisma specjalistyczne, słowniki, encyklopedie oraz katalogi aukcyjne związane ze sztuką azjatycką.
Informacje praktyczne
- Adres: Solec 24, 00-403 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–18:00
- Telefon: +48226296724
- Strona internetowa: muzeumazji.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (2 106 opinii)
