Kwalifikację wojskową w 2027 roku resort obrony planuje ogłosić 15 stycznia 2027 roku, a prace powiatowych komisji mają się odbywać na przełomie zimy i wiosny. Największą grupę podlegającą procedurze tworzą mężczyźni urodzeni w 2008 roku. Sama kwalifikacja służy ustaleniu zdolności do służby oraz uzupełnieniu ewidencji, a nie jest automatycznym skierowaniem do jednostek.
Kto nie będzie wezwany na kwalifikację?
Na kwalifikację nie będą wzywane osoby, które już mają ustaloną kategorię zdolności do służby. Wyłączenie dotyczy mężczyzn z roczników innych niż 2008, jeśli ich stosunek do służby został uregulowany. Kobiety nie są objęte obowiązkową kwalifikacją na takich samych zasadach jak mężczyźni; wezwania dotyczą jedynie kobiet z określonymi kwalifikacjami zawodowymi lub studentek kończących wskazane kierunki. Osoby, które nie ukończyły 18 lat, nie są wzywane, chyba że zgłoszą się dobrowolnie.
Przepisy przewidują także zwolnienie z osobistego stawiennictwa dla części osób z orzeczoną niepełnosprawnością, jeżeli przedstawiają właściwemu wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta odpowiednie orzeczenie, a o zwolnieniu zostanie powiadomiony szef Wojskowego Centrum Rekrutacji. Dotyczy to m.in. osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz osób całkowicie niezdolnych do pracy i do samodzielnej egzystencji.
Kto nie trafi do czynnej służby?
Sam udział w kwalifikacji nie oznacza powołania. Komisja lekarska przypisuje jedną z kategorii: A, B, D lub E. Osoba z przyznaną kategorią E jest trwale i całkowicie niezdolna do służby i nie trafi do czynnej służby. Kategoria D oznacza niezdolność do służby w czasie pokoju, co także wyklucza skierowanie na służbę w standardowych warunkach.
Czasowo niezdolni (kategoria B) nie trafią do czynnej służby do czasu ponownej oceny stanu zdrowia. Do służby wojskowej kierowani są głównie ochotnicy, którzy złożą wniosek do Wojskowego Centrum Rekrutacji, oraz żołnierze zawodowi. Wpis do ewidencji nie jest równoznaczny z powołaniem.
Jakie terminy, dokumenty i konsekwencje obowiązują?
W projektach rozporządzenia wskazano, że ogłoszenie kwalifikacji ma nastąpić 15 stycznia 2027 roku, a prace komisji mają być prowadzone od 1 lutego do 30 kwietnia 2027. Szczegóły harmonogramu w powiatach ustalają wojewodowie i będą publikowane w obwieszczeniach lokalnych. W niektórych relacjach medialnych pojawiały się daty końca maja; ostateczny zakres terminów zależy od przyjętego rozporządzenia.
Osoby wezwane powinny mieć dokument tożsamości ze zdjęciem oraz dokumentację medyczną. Przydatne są również świadectwa ukończenia szkoły, zaświadczenia o kontynuowaniu nauki oraz dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe. Jeżeli termin koliduje z chorobą lub inną ważną przeszkodą, należy zgłosić to wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, który może wyznaczyć inny termin.
Nieusprawiedliwione niestawienie się na kwalifikację może skutkować nałożeniem grzywny, a w skrajnych przypadkach przymusowym doprowadzeniem. W czasie mobilizacji konsekwencje prawne są znacznie surowsze i mogą obejmować odpowiedzialność karną przewidzianą przez przepisy o obronie państwa.
W projektach wskazano, że kwalifikację ma objąć około 245 000 osób.
