Abp Adrian Galbas przewodniczył procesji do krypt bazyliki archikatedralnej pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela w Warszawie. Nabożeństwo objęło modlitwą zmarłych arcybiskupów, prezydentów, książąt mazowieckich oraz osoby kultury i nauki. Podczas liturgii wykonano Requiem Wolfganga Amadeusza Mozarta w wykonaniu Chóru i Orkiestry Polskiej Opery Królewskiej.
O czym mówił arcybiskup?
W homilii metropolita warszawski stwierdził, że Kościół uznaje istnienie piekła, ponieważ o jego realności wspomina Pismo Święte, a także sam Chrystus. Wyjaśnił, że piekło nie jest miejscem przygotowanym przez Boga jako kara z zewnątrz, lecz «straszną możliwością ludzkiej wolności» — wyborem odrzucenia Boga i odmowy zjednoczenia z Nim. Opisał grzech jako zamknięcie się na relację z Bogiem i ukierunkowanie na własne ja.
Jak arcybiskup mówił o odpowiedzialności?
Abp Galbas podkreślił, że w ocenie odpowiedzialności człowieka należy uwzględniać okoliczności decyzji: niewiedzę, lęk, słabość, presję, przyzwyczajenia, zranienia czy uzależnienia. Przypomniał, że tradycja chrześcijańska rozróżnia ciężar obiektywny czynu i stopień odpowiedzialności osoby. Zaznaczył też, że Kościół nigdy nie wskazuje konkretnych osób jako potępionych i że sąd ostateczny pozostawia Bogu.
Jak przebiegała procesja i za kogo się modlono?
Procesja zatrzymała się przy czterech stacjach w podziemiach i na nawiach katedry. Przy kaplicy literackiej i tablicy upamiętniającej bitwy I wojny światowej modlono się za ojczyznę oraz uczestników walk o niepodległość, wspominając m.in. gen. Kazimierza Sosnkowskiego. Przy sarkofagu książąt mazowieckich modlono się za wszystkich zmarłych, ze szczególnym uwzględnieniem wiernych archidiecezji. Kolejna stacja była poświęcona zmarłym papieżom, arcybiskupom i biskupom. Ostatnia modlitwa odbyła się przy grobie kard. Józefa Glempa; uczestnicy przypomnieli tam też o pochowanych książętach, królach i prezydentach RP. Nabożeństwo zakończył śpiew «Salve Regina».
Jakie praktyczne wnioski płyną z homilii?
Arcybiskup zaapelował, by nie życzyć nikomu potępienia i nie używać groźby piekła jako sposobu straszenia, zwłaszcza dzieci. Zwrócił uwagę na konieczność rozważania stopnia odpowiedzialności przy ocenie czyichś czynów oraz na to, że nikt nie zna w pełni ludzkiego wnętrza ani decyzji podejmowanych w ostatnich chwilach życia. Wezwał też do pragnienia zbawienia każdego człowieka, mimo braku gwarancji powszechnego zbawienia.
Nabożeństwo odbyło się 2 listopada; jego liturgię uzupełniła muzyka chóru i orkiestry oraz modlitwy przy poszczególnych grobach.