W środę po południu trzy połączone izby Sądu Najwyższego — Izba Cywilna, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych — podjęły uchwałę odnoszącą się do mocy orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Według uzasadnienia przedstawionego przez sędziego Aleksandra Stępkowskiego posiedzenie miało charakter kompleksowego odniesienia się do tej kwestii. W składach SN zasiadało ponad czterdzieści osób, z których większość została powołana do Sądu Najwyższego po 2017 roku. Decyzja odpowiadała na pytania skierowane przez prezes Izby Cywilnej Joannę Misztal-Konecką i obejmowała wniosek składający trzy zagadnienia prawne.
Co ustaliły połączone izby SN?
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że kwestie mocy powszechnie obowiązującej orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego wymagają kompleksowego ujęcia. W uzasadnieniu sędzia Aleksander Stępkowski wskazał, że orzeczenia TK powinny być wydawane przez składy złożone z osób, które złożyły ślubowanie „w obecności prezydenta” podczas aktu powołania. Sędzia dodał, że w sytuacjach nadzwyczajnych można przewidzieć zdalną obecność poprzez dostępne środki komunikacji. W postanowieniu SN uwzględniono także problem orzeczeń, które w ciągu ostatnich dwóch lat nie zostały opublikowane.
Jak zareagował minister sprawiedliwości i co to oznacza?
Waldemar Żurek skomentował uchwałę ostro, nazywając ją „nibyuchwałą neosędziów” i twierdząc, że organ ten nie ma kompetencji, by nadać innemu organowi moc powszechnie obowiązującą. Minister oświadczył, że — według jego stanowiska — od momentu podjęcia uchwała nie wywołuje żadnych skutków prawnych i nie wiąże żadnego sądu w Polsce. Słowa te padły w publicznym wpisie na platformie X, gdzie Żurek użył także sformułowania „nie-sąd nie ma kompetencji…”.
Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i przebieg postępowania
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że uchwała trzech izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia jest niezgodna z Konstytucją RP, z traktatem o Unii Europejskiej oraz z Europejską Konwencją Praw Człowieka. Wyrok zapadł większością głosów; trzech sędziów zgłosiło zdania odrębne. Uzasadnienie odczytał sędzia-sprawozdawca Stanisław Piotrowicz, a ogłoszenie orzeczenia prowadziła prezes TK Julia Przyłębska. W toku postępowania Trybunał badał wniosek premiera Mateusza Morawieckiego i wysłuchał argumentów przedstawionych m.in. przez prof. Marka Szydło oraz prok. Roberta Hernanda.
W komunikacie Trybunału z 17 listopada 2026 r. prezes TK Bogdan Święczkowski poinformował o przekazaniu do rzecznika dyscyplinarnego pisma podpisanego przez trzech sędziów Trybunału. Do akt sprawy dołączono także dokumenty związane z wnioskiem Prezydenta RP o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pod sygnaturą Kpt 1/26. Orzeczenie Trybunału zapadło większością głosów i ma charakter rozstrzygający w tej konkretnej sprawie.