Projekt nowej podstawy programowej Edukacja dla bezpieczeństwa (EdB) przygotowany przez Instytut Badań Edukacyjnych proponuje, by w szkołach ponadpodstawowych większy nacisk położyć na ćwiczenia praktyczne z użyciem specjalistycznego sprzętu. W wykazie pomocy dydaktycznych wymieniono m.in. broń strzelecką, drony, maski przeciwgazowe, defibrylatory AED oraz urządzenia do orientacji w terenie. Zmiany mają służyć przygotowaniu młodzieży do reagowania w sytuacjach kryzysowych i do rozpoznawania zagrożeń związanych z użyciem dronów i broni masowego rażenia.
Jak będzie wyglądać pilotaż MON?
Ministerstwo Obrony Narodowej rozpoczęło pilotaż programu „OPW z dronem”, który obejmie 16 szkół ponadpodstawowych prowadzących oddziały przygotowania wojskowego. W pilotażu uczestniczyć może do 30 uczniów z każdej szkoły, z klas 4–5 technikum oraz 3–4 liceum. Program przewiduje szkolenia na trzech poziomach zaawansowania, zakończone egzaminem teoretyczno-praktycznym w kategorii otwartej A1, A2, A3 zgodnie z wymogami Urzędu Lotnictwa Cywilnego; koszty egzaminów pokryje MON.
Do szkoleń używane będą quadrokoptery o masie do 5 kg. MON dofinansowuje 80% kosztów zakupu sprzętu, który po dwóch latach użytkowania przejdzie na własność szkół. Trzytygodniowe kursy dla nauczycieli poprowadzą wojskowi instruktorzy z uprawnieniami instruktorskimi; etap szkoleń nauczycieli zakończy się w pierwszym kwartale 2026 roku, a szkolenie uczniów ruszy w kwietniu 2026 roku. Pilotaż ma potrwać do połowy 2027 roku, a docelowo program ma objąć do 500 szkół.
Jakie zmiany proponuje nowa podstawa EdB?
Nowa propozycja podstawy programowej rozszerza zakres praktycznych umiejętności. Program obejmuje ćwiczenia ewakuacyjne, podstawowe działania obronne, naukę kompletowania zestawu przetrwania na 72 godziny oraz obsługę wyposażenia ratunkowego, takiego jak defibrylatory AED i maski przeciwgazowe. Przewidziano zajęcia w specjalnie wyposażonych pracowniach i na strzelnicach, a także elementy związane z rozpoznawaniem i reagowaniem na zagrożenia pochodzące z użycia dronów i broni.
Jakie wątpliwości zgłaszają środowiska oświatowe i samorządy?
Związek zawodowy WZZ „Forum-Oświata” zwraca uwagę, że większość nauczycieli nie posiada obecnie przygotowania do prowadzenia treningów strzeleckich i szkoleń o charakterze militarnym. Sławomir Wittkowicz wskazał, że realizacja takich zajęć wymaga specjalistycznych uprawnień i dodatkowego przeszkolenia kadry, co pociąga za sobą koszty i konieczność pozyskania instruktorów.
Zastępca dyrektora biura Związku Miast Polskich, Marek Wójcik, podkreślił potrzebę zabezpieczenia finansów i współpracy z właściwymi służbami — w tym z wojskiem i policją. Samorządy mogą napotkać trudności w dostępie do strzelnic i specjalistycznego sprzętu, a brak rozwiązań finansowych utrudni szersze wdrożenie proponowanych zmian.
MON prowadzi pilotaż „OPW z dronem” w 16 szkołach; program ma potrwać do połowy 2027 roku.
