Monstrancja o ażurowej formie i złoconych zdobieniach zaginęła podczas kradzieży z kościoła w Moskorzewie w lipcu 1997 roku. Informację o jej odnalezieniu francuskie służby przekazały wiosną 2026 roku ambasadzie RP w Paryżu. W poniedziałek przedstawiciele policji francuskiej formalnie przekazali zabytkowy przedmiot stronie polskiej. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nadzoruje procedurę restytucji odzyskanych dóbr kultury.
Jak odnaleziono monstrancję?
Funkcjonariusze z Krajowej Dyrekcji Policji Sądowej (DNPJ) w Nanterre rozpoznali monstrancję na jednym ze stoisk handlowych dzięki porównaniu z zapisami w bazie danych Interpolu PSYCHE. W wykryciu i zabezpieczeniu przedmiotu uczestniczyło Centralne Biuro ds. Walki z Przestępczością Zorganizowaną i Przemytem Dzieł Sztuki (OCBC). Przedstawiciele francuskiej policji podkreślili rolę międzynarodowej współpracy i narzędzi śledczych w identyfikacji skradzionych dóbr kultury.
Co wiadomo o zabytku i jego powrocie?
Radca ds. restytucji dóbr kultury Tomasz Śliwiński z MKiDN przypomniał, że monstrancja była jedynym przedmiotem skradzionym w tamtej nocy, co wskazywało na celowy charakter kradzieży. Z zachowanych źródeł wynika, że przedmiot znajdował się w kościele w Moskorzewie już w pierwszej połowie XIX wieku. Charge d'affaires Wiesław Tarka zaznaczył znaczenie restytucji dla polskiego dziedzictwa kulturowego, a przedstawiciele MKiDN podziękowali funkcjonariuszom OCBC, reprezentowanym na uroczystości przez Nathalie Chanvallon. Monstrancja ma wkrótce powrócić do Polski.
Jakie znaczenie ma to odzyskanie?
Philippe Guichard z wydziału ds. walki z przestępczością zorganizowaną i specjalistyczną zwrócił uwagę, że odzyskany przedmiot jest świadectwem historii religijnej i artystycznej Polski. MKiDN wskazało, że restytucje prowadzone są systematycznie i że lista nielegalnie wywiezionych dzieł z Polski jest długa. To już druga w 2026 roku uroczystość przekazania Polsce odzyskanego we Francji obiektu — wcześniej w lutym do kraju wrócił XV-wieczny rękopis skradziony z biblioteki we Wrocławiu.
14–15 lipca 1997 to data kradzieży, a 2026-10-12 data oficjalnego przekazania zabytku w ambasadzie RP w Paryżu. Monstrancja wkrótce opuści Francję i zostanie przewieziona do Polski.
